محمد حسن بن محمد باقر صفى عليشاه
شرح حال صفى 12
ديوان صفيعلى شاه ( فارسى )
آدمى را زبان داد تا به راستى پويد و سخن برضاى جهانآفرين گويد و كلام راست و درست تطويل نخواهد و تفصيل ندارد . زبان خردمند اغلب خاموش است و در سخن گفتن به هوش . درست و مختصر و بهنگام گويد و در اداى سخن افزونى نجويد . . . » اين رساله با نثرى فصيح كه گاهگاه مسجع نيز هست نوشته شده و در آن گوشههائى از حقايق عرفانى و آداب سير و سلوك با بيانى شيوا و بليغ شرح داده شده . ميزان المعرفه در 1306 قمرى بطبع رسيده است . چقدر دلپذير و گرم و گيراست خاتمهء رساله كه چنين است : « منت خداى را به تمام نعمتهاى او كه تمام ممكنات احصاى اندكش نتوانند سيما به نعمتهاى خفيه كه آن را حقشناسان شناسند و خداىپرستان دانند الهى هرچه ما را نيست عطا كن و اگر استحقاق نيست مستحق ساز . استعداد عنايت مولاست به هر كس خواهى توانى داد « اين دعا بىاختيار آمد صفى » كيست كه شكر نعمت كند يا چيزى مزيد خواهد يا استعداد جويد يا به نيستى گرايد نيستى حق ماست و هستى ترا سزاست . 4 - عرفان الحق رسالهئى است به نثر كه در آن گاهگاه شعرهائى هم مندرج است و بكلمات بزرگان و احاديث و اخبار و آيات استشهاد شده و نظير رسالهء « ميزان المعرفه » است و همچنان مجموعهء كوچكى است از معارف تصوف و اسرار عرفان . عرفان الحق در حاشيهء « زبدة الاسرار » بطبع رسيده . 5 - تفسير منظوم